الملا فتح الله الكاشاني
120
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
حفص ايندعا نيز بامر حقتعالى از او صادر شده نه براى خودش و كسانى كه حق را بر ظاهر خود حمل ميكنند كه ضد باطل است ميگويند كه غرض از اين دعا محض تعبد است تا آن حضرت را بر آن ثوابى و مكرمتى حاصل شود و اگر نه مقرر است كه حق سبحانه هر حكم كه مىكند به حق ميفرمايد نه بباطل پس ايندعا مانند گفتن ما است كه ( اللهم اعل درجته و تقبل شفاعته و ابعثه مقاما محمودا يغبطه الاولون و الاخرون ) چه حقتعالى اينمواهب و مناصب را به آن حضرت ارزانى داشته و موقوف بدعا كردن ما نيست اما ما را در اين نفع و لطف و ثواب حاصل ميگردد و نزد بعضى معنى آنست كه رب احكم بحكمك الحق و آن اظهار حق است بر باطل و بر هر تقدير چون آن حضرت بامر الهى ايندعا فرمود حقتعالى اهل مكه را در بدر معذب گردانيد و بشمشير آبدار نصرت كرد از حيدر كرار با ساير اتباع سيد ابرار ايشان را هلاك ساخته بدار البوار رسانيد از قتاده مرويست كه هر گاه حضرت رسالت ( ص ) بمعركهء جدال حاضر شدى قبل از شروع در قتال فرمود كه * ( رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّ ) * * ( وَرَبُّنَا الرَّحْمنُ ) * و پروردگار ما بسيار رحمت است بر بندگان خود * ( الْمُسْتَعانُ ) * يارى خواسته شده يعنى ما يارى ميخواهيم از او * ( عَلى ما تَصِفُونَ ) * بر آنچه شما صفة ميكنيد از حالى كه بر خلاف حق است كه آن شوكت و تسلط شما باشد بر ما و نگونسار شدن رايت اسلام در اندك فرصتى چنانچه مدعاى شما است و تكذيب عذاب موعود و واقع نشدن آن و غير آن از صفات باطله چون هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ و اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً مراد آنست كه شما بر حسب متمناى خود بكلمات غير واقعه تكلم ميكنيد و سخن ناسزا و ناروا مىگوييد و ما از او سبحانه برد آن يارى ميخواهيم و اميدوارى از درگاه حضرت بارى داريم كه حق را بر باطل غالب گرداند و امور باطله را درهم شكند و چون حقتعالى اجابت دعوت آن حضرت كرد همهء اهل كفر را مقهور گردانيد و وعدهء لِيُظْهِرَه عَلَى الدِّينِ كُلِّه را بظهور آورده همه را مغلوب ساخت و ايشان آنچه در آن گمان ميبردند خايب و خاسر گشتند و آنچه طمع آن داشتند نقيض آن را مشاهده كردند خَسِرَ الدُّنْيا وَالآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ سورة الحج همهء آيات آن مكيست نزد ابن عباس و عطا و نزد حسن مدنيست غير از آياتى كه در باب سفر واقع شده و در نزد بعضى ديگر غير از شش آيه كه آن ان هذان خصمان است تا صراط الحميد و پيش جماعت ديگر غير از چهار آيه كه آن آيه وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَلا نَبِيٍّ الى قوله عذاب مقيم و عدد آيات آن هفتاد و هشت است بعدد كوفى و هفتاد و هفت بعدد مكى هفتاد و پنج نزد بصرى